คู่มือ/สื่อการเรียนรู้

แนวทางการดำเนินงานด้านการจัดการขยะภายในสถานศึกษา โดยรวบรวมจากประสบการณ์ของโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการและภาคีที่ปรึกษาในเขตปทุวัน เขตพญาไทและเขตหนองแขม เพื่อให้คุณครูหรือผู้สนใจทั่วไปสามารถนำข้อมูลที่ได้จากคู่มือนี้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานภายในโรงเรียนของตนเองต่อไป

แนวทางการดำเนินงานด้านการจัดการขยะในสำนักงาน โดยรวบรวมจากประสบการณ์การดำเนินงานของภาคีที่ปรึกษา ซึ่งอาคารสำนักงานที่เข้าร่วมโครงการประกอบด้วนสำนักงานให้เช่า และห้างสรรพสินค้าเพื่อให้ผู้บริหารหรือผู้สนใจทั่วไปสามารถนำข้อมูลที่ได้จากคู่มือนี้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานภายในอาคารของตนเองต่อไป

แนวทางการดำเนินงานการจัดการขยะภายในวัด โดยรวบรวมจากประสบการณ์การดำเนินการดำเนินงานของภาคีที่ปรึกษาที่ลงพื้นที่ให้คำแนะนำและดำเนินการลดและคัดแยกขยะที่วัด ในพื้นที่เขตปทุวัน พญาไท และหนองแขม เพื่อให้คณะกรรมการวัด เจ้าอาวาส หรือผู้สนใจทั่วไปสามารถนำข้อมูลที่ได้จากคู่มือนี้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานต่อไป

แนวทางการดำเนินงานด้านการจัดการขยะภายในบริษัท โดยรวบรวมจากประสบการณ์ของภาคีที่ปรึกษาที่ดำเนินงานในบริษัทเขตปทุมวัน เขตพญาไทและเขตหนองแขม เพื่อให้ผู้สนใจทั่วไปสามารถนำข้อมูลที่ได้จากคู่มือนี้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานภายในบริษัทต่อไป

แนวทางการดำเนินงานด้านการจัดการขยะภายในชุมชน โดยรวบรวมจากประสบการณ์ของภาคีที่ปรึกษาที่ดำเนินงานใน ชุมชนเขตปทุวัน เขตพญาไทและเขตหนองแขม เพื่อให้ผู้นำชุมชนหรือผู้สนใจทั่วไปสามารถนำข้อมูลที่ได้จากคู่มือนี้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานภายในชุมชนของตนเองต่อไป

แนวทางการดำเนินงานด้านการจัดการขยะในคอนโดมิเนียมหรือหอพัก โดยรวบรวมจากประสบการณ์การดำนเนิงานของภาคีที่ปรึกษา เพื่อให้นิติบุคคล ผู้อยู่อาศัยและผู้สนใจทั่วไปสามารถนำข้อมูลที่ได้จากคู่มือนี้ไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานภายในอาคารที่พักของตนต่อไป

โครงการการจัดการขยะอินทรีย์ด้วยหนอนแมลงทหารดำ (Black Soldier Fly; BSF) ชื่อวิทยาศาสตร์ Hermetia illucens เป็นการจัดการขยะอาหารแบบนำมาใช้ใหม่ (Recycle) เพื่อเป็นโปรตีนทางเลือก หรือเป็นอาหารสัตว์ และปุ๋ย (กำลังการย่อยสลายของขยะมูลฝอย) โดยไข่หนอนทหารดำ 1 กิโลกรัม เจริญเติบโตเป็นตัวหนอนที่สามารถกำจัดขยะได้ถึง 13 ตัน (ข้อมูลจากวิสาหกิจชุมชนสวนต้องก้าว, 7 พฤศจิกายน 2565) โดยทำหน้าที่ผู้ย่อยสลายตามธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพ สำหรับวงจรชีวิต และกระบวนการกำจัดขยะด้วยหนอนแมลงทหารดำ

แนวทางการจัดการขยะ: กรณีศึกษาการจัดการขยะในโรงอาหารของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดทำขึ้นเพื่อถอดบทเรียนจากประสบการณ์ของคณะผู้จัดทำ จากการได้รับโอกาสให้เป็นส่วนหนึ่งของทีมงานแผนปฏิบัติการการจัดการขยะมูลฝอย และขยะอันตรายอย่างยั่งยืนในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (จุฬาฯ zero waste) ในการขับเคลื่อนระบบการจัดการขยะในโรงอาหารตั้งแต่ต้นทาง กลางทาง และปลายทาง

โดยได้รวบรวมหลักการ แนวคิด และผลการดำเนินงานในช่วงระยะเวลากว่า 6 ปี (พ.ศ.2559-พ.ศ.2564) เพื่อเป็นตัวอย่างการดำเนินงานด้านการจัดการขยะ สำหรับผู้พัฒนาระบบการจัดการ และผู้ที่สนใจในปัญหาสิ่งแวดล้อมด้านการจัดการขยะ

ขยะอินทรีย์หรือขยะย่อยสลาย (Compostable waste) คือ ขยะที่เน่าเสียได้และย่อยสลายได้เร็ว เช่น เศษผักผลไม้ เปลือกผลไม้ เศษอาหาร เศษใบไม้ กิ่งไม้ เศษกระดาษ เป็นต้น

ขยะอินทรีย์ เกิดขึ้นจากแหล่งกำเนิดหลายแหล่ง ได้แก่ ครัวเรือน ชุมชนขนาดเล็กจนถึงชุมชนขนาดใหญ่ ทั้งจากชุมชนชนบท ชุมชนเมือง และภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร โดยพบว่าขยะอินทรีย์จากชุมชน ส่วนใหญ่เป็นขยะเศษอาหารที่เกิดจากทั้งในครัวเรือนและสถานประกอบการ จากการเหลือทิ้งจากการบริโภค และการประกอบอาหาร ขยะอีกส่วนเป็นขยะจากสถานศึกษาและสถานที่ทำงาน และขยะจากการขับถ่ายทั้งของมนุษย์และสัตว์เลี้ยง

การกำจัดขยะอินทรีย์ สามารถทำได้หลากหลาย วิธีซึ่งโดยทั่วไปขยะอินทรีย์มักถูกนำไปกำจัดโดยวิธีการฝังกลบที่หลุม/แหล่งฝังกลบขยะ เนื่องจากไม่มีการคัดแยก ส่งผลให้เกิดปัญหาทางสุขภาพและสิ่งแวดล้อมตามมา

ดังนั้น คู่มือเล่มนี้จะให้ข้อมูลการจัดการขยะอินทรีย์ด้วยการแปรสภาพให้เป็นผลิตภัณฑ์หรือวัสดุที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ เพื่อมุ่งสู่ความยั่งยืนและเป็นแนวทางสำคัญที่นำไปสู่การขับเคลื่อนสังคมสู่สังคมเศษรษฐกิจหมุนเวียน

การจัดการเศษอาหารในปัจจุบันมีหลากหลายวิธี

1. แบบไม่ใช้ไฟฟ้า (Manual operation) ซึ่งวิธีนี้จะประหยัดงบประมาณในการจัดการ อุปกรณ์ที่ใช้มีราคาย่อยเยา แต่ต้องหมั่นดูแล เช่น การหมักในตะกร้า การใช้ถุงหมักปุ๋ย กรีนโคน
2. แบบใช้ไฟฟ้า (Composter) ซึ่งไม่จำเป็นต้องดูแลมาก สะดวกสบาย แต่ราคาสูง เช่น OKLIN